از دیرباز مسجد به‌عنوان مأمنی برای ارتباط مسلمانان و مناجات با پروردگار شناخته می‏شده است. این نهاد مقدس که در آیات و روایات مکرراً به بنا کردن، حفظ، حراست و بازسازی‌اش توصیه شده است، کارکردهایی مضاعف‏تر از برگزاری نماز جماعت دارد؛ به نحوی که در طول تاریخ منشأ تأثیراتی کلان در ساختارهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بوده است. کارکرد فرهنگی یکی از کارکردهای مسجد است که در نظام و حاکمیت اسلامی به‌طور وسیعی به آن تأکید شده است. هرچند در سال‏های اخیر با ایجاد تحولات اجتماعی، به کارکرد فرهنگی کمتر توجه شده است، در فرایند تمدن‏سازی انقلاب اسلامی، مسجد به‌مثابه رکنی محوری در راستای جهت‏دهی و هم‌گرایی فرهنگی معرفی می‏شود که باید با ارائه الگوی اقتضایی متقنی، دارای چنین ویژگی‏هایی شود. الگوی مسجد تراز انقلاب اسلامی، با احیای کارکرد فرهنگی این نهاد و مشارکت مؤثر نمازگزاران محقق می‏شود. در این مقاله تلاش می‏شود به ابعاد نظری این الگو با تمرکز بر کارکردهای فرهنگی مسجد پرداخته، و جایگاه محوری مسجد در تثبیت و تداوم انقلاب اسلامی ذیل بیانیه گام دوم تبیین شود. به این منظور با استفاده از روش تحلیل مضمون، به شناسایی مضامین سازمان‏دهنده و فراگیر اقدام و شبکه مضامین ارائه می‏شود.